• De Franse Band

    de franse band

     

    e Franse band, ontstaan uit de Italiaanse kennis van lederbewerking en verguldingstechnieken is tot ontplooiing gekomen nadat de boekbinderskennis in Frankrijk werd gevestigd aan de universiteiten. Veel boekbinders uit de 15de eeuw haalde hun creatieve ideeën en ambachtskunde uit Italië en gingen zelfs in de leer bij de bekwame Italiaanse ambachtslui[i].  Italianen waren individuele boekbinders, niet verenigd en hadden niet de neiging veel te publiceren betreffende hun vakkennis. De Franse boekbindersgilden (verenigingen van boekbinders) die ontstaan zijn uit de nood aan erkenning en gereglementeerde opleiding verdedigden en beschermden hun belangen. Het gevolg was dat heel wat geschriften, boeken, bestelorders en dergelijke, uit deze tijd zijn bewaard gebleven. Deze gilden waren een bron van opleiding en kennisoverdracht[ii]. De Franse band was geboren en werd mede daardoor vereeuwigd.

    De Franse band is één van de mooiste en tevens één van de stevigste bindwijzen, maar moeilijk uit te voeren en tijdrovend, onder meer door de talrijke bewerkingen. Een beroepsboekbinder met de nodige ervaring werkt er ongeveer een twaalftal uren aan. Het eindresultaat mag dan ook gezien worden, logischerwijze dat de prijs er ook mag wezen. In de 19e eeuw en het begin van de 20e eeuw werden zowel boeken als tijdschriften op deze manier ingebonden. De rug bestaat in uitvoeringen met of zonder ribben. De kop is afgewerkt met kleur, met goud of zilver, of heeft een ivoorkleur. De bewerking van de kopsnede beschermt het boek tegen neervallend stof.  De bekleding bestaat uit geitenleder van hoge kwaliteit, eventueel met sierpapier of papyrus. Vandaag wordt deze uitvoering nog enkel gebruikt voor waardevolle bibliofiele uitgaven en spreekt men terecht van de fijne binding (eng.: 'fine binding').

     


     [i] Een bekende uitgever uit Venice, drukker boekbinder, was Aldus Pius Manutius 1449 - 1515  http://nl.wikipedia.org/wiki/Aldus_Manutius

      [ii] The binding of books  An Essay in het History of gold-tooled bindings   by Herbert P. Horne London 1894.

    [iii] Jaccqueline Liekens, La Reliure, technique et rigeur" .Editions Faton Dijon 2010 ISBN 978-2-87844-138-3.
    In dit lijvig werk ( 1,6 kilo zwaar, 407 p. en 340 verklarende afbeeldingen) beschrijft de auteur uitgebreid de "Franse band", Chemise, Foedraal en overslagdoos. Ze grijpt daarbij terug naar de technieken van Tchékéroul, de Bellefroid en zoals deze aangeleerd werden in Terkameren.
    [iv] Jen Lindsay, Fine bookbinding a technical guide.Oak Knoll Press 2009 ISBN 978-1-58456-268-9
    [v] http://en.wikipedia.org/wiki/Jean_Grolier_de_Servi%C3%A8res
     
     

    Lees meer...

  • De Bradelband

     

     bradel

    n de loop van de jaren zijn door het gebruik van andere materialen zoveel veranderingen opgetreden dat men niet meer kon spreken van een Bradelband. Men ging toen de benaming ‘ Duitse bindwijze’ gebruiken. Zo ontstonden er mettertijd verschillende benamingen  voor bindwijzen die zeer gelijkaardig zijn aan de Bradel. Zo spreekt men in de Duitse literatuur over de “gebrochener Rücken” (gebroken rug) en de Deckenband (ingekaste band). De “gebrochener Rücken” (gebroken rug) is origineel beschreven als een genaaid boekblok gerond en gekneept in een hoek van 45°. Het ruggedeelte heeft een rugversteviging, gemaakt van een dun stuk karton dat duidelijk gevouwen is op de exacte breedte van de rug en langs beide zijden voorzien van een scharnier van ongeveer 5 à 10mm. Vouwen worden scherp gemaakt op deze punten en dit ganse stuk wordt rond de rug geplaatst en geplakt op het cambreerblad van het boekblok. De platten worden vervolgens daarop geplakt en het boek wordt bekleed.

     

    Tijdens de 19e eeuw werd de techniek verfijnd, meestal om het boek eleganter te maken. Deze techniek wordt heel consequent beschreven in:  Paul Adam, Der Bucheinband, 1890; L. Brade / Paul Kersten, L. Brade ’s Illustriertes Buchbinderbuch, 1921; Heinrich Luers, Das Fachwissen des Buchbinders, 1943; Thorwald Henningsen, Handbuch für den Buchbinder, 1969; Gustav Moessner, Die Täglichen Buchbinder Arbeiten, 1969; Fritz Wiese, Der Bucheinband, 1983. De niet-gekneepte Duitse binding (gerond) is een variant op de Bradel en wordt in het Frans de ‘reliure simplifieé’ genoemd (vereenvoudigde binding).

     

    Chronologisch gezien wordt de ingekaste band (de deckenband) niet vernoemd voor 1943. Tot dan werden alle boeken gemaakt zoals de “gebroken rug”. De ingekaste band wordt beschreven als zijnde afkomstig van de “gebroken rug” maar kan volledig los van het boekblok worden afgewerkt wat we kennen als de Duitse ingekaste binding. Gerhard Zahn, Grundwissen fuer den Buchbinder, 1991, maakt zelfs geen onderscheid meer tussen een ingekast boek en de niet-gekneepte Duitse bindingener Rücken. This is the "new" German Berufsschul (tradeschool) text. In Engelse teksten, Laura Young, Bookbinding and conservation by Hand, 1995, wordt de Bradel beschreven op dezelfde manier als de “gebroken rug”. 

     

    De Deense Edelpappband (edele kartonband) heeft een kneep die 90° is geslagen, een vol lederen rug verwerkt tot in de kneep (slechts enkele millimeter zichtbaar op de plat), aangerijgen platten en lijkt verder technisch identiek aan de Bradel met toevoeging van lederen- of perkamenten elementen. De millimeter band is een Noord Amerikaanse benaming voor een eigentijdse, verbeterde versie van de Duitse kartonbord band (papp band) vandaar ook kortweg de Edelpappband genoemd. De techniek is gebaseerd op de Duitse Bradel (kneep 45°), ingekast of zelfs met aangerijgde platten, en volledig bekleed met papier. De kop en staart of de voorzijde wordt afgewerkt met een fijne strook linnen, leder of vellum, eventueel onzichtbaar beklede hoekjes. Deze fijne millimeter binding heeft dus in tegenstelling van de traditionele Duitse kartonbord binding (papp band) extra versterking. Het boek krijgt hierdoor een steviger en slijtvastere band met een mature elegantie en is daardoor uitermate geschikt voor dunne boeken. Voor alle duidelijkheid de kartonbord band (papp band) is niet de papier band zoals veelal foutief vertaal. In het ander hoofdstuk zullen we later terugkomen op de papierband.

    Met de Franse revolutie 1789 -1799 komt aan fijn boekbinden, zoals aan elke andere beeldende kunst trouwens, een abrupt einde. Dit kan het ontstaan en het succes van de Bradelbinding verklaren. De traditie van goed vakmanschap werd niet hervat voor het begin van de vorige eeuw.

     

     bradelbradel

     

    Bradelbradel 

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

     

    Band met kartonnen platkernen, open kartonnen scharnieren, opliggende binding en losse rug (Bradel band of 'in carton gemaakt'), opleg bruin rundsleder, groen chagrin leder, leder bedrukt met mat goud en lettertypes style 17e eeuw, schutblad papier: sierpapier afkomstig uit Italie (Pisa). Gesnoeide katernen en dubbel direct bestoken kapitaal met Gutermann garen nr 402 en nr 412. De lettertypes 17e eeuw kunnen  gevonden worden bij:  http://www.pandsengraving.co.uk/

    oplage: 1

     

     Een voorbeeld van de niet-gekneepte Duitse binding

     

    bradelbradelbradelbradel

     

     De niet-gekneepte Duitse binding (gerond en niet -gekneept) is een variant op de Bradel en wordt in het Frans de ‘reliure simplifieé’ genoemd (vereenvoudigde binding). Leder: Harmatan  Valencia Crimson 405 Geit, sierpapier:  handgemarmeerd Italiaans papier 190 gr (bruin, rood en goud) uit Firenze, schutbladen: room wild gevergeerd papier, kapitaal: enkel bestoken opgeplakt kapitaal met borduurgaren Anchor nr 307 en nr 72. Goud op snede (kop, staart, ronde voorsnede) volgens klassiek sneevergulden (methode John Mitchell), leeslinten rood en blauw, afmetingen 50 x 35 cm. (Heringebonden Flandria Illustrata heruitgave 1978 Uitgeverij Veys Tielt).

    Oplage: deel 1 en deel 2

     

    Een voorbeeld van de millimeter band.

     

    bradelbradelbradelbradel

     

    De millimeter binding binding is Noord Amerikaanse variant op de Duitse karton band. Leder: gecoat bruin calf sierpapier: handgemarmeerd Italiaans  papier 130 gr (oranje, bruin en grijs) uit Pisa ( Il papiro), schutbladen: room wild gevergeerd papier, kapitaal: leder opgeplakt kapitaal, kopsnede gespat met oranje, bruin en grijs en met was bewerkt. Rugtitel bladgoud Boekafmetingen 21 x 15,5 cm. (De gekruiste structuur binding van Henk Francino - heruitgave 2002 Atelier De ganzenweide Uithoorn Nederland) 

    Oplage 1

     

    bradelbradelbradel

     

     De millimeter binding binding - een tweede variant. Leder: gecoat blauw calf sierpapier: handgemarmeerd Italiaans papier 130 gr (bruin en blauw) uit Pisa ( Il papiro), schutbladen: grijs met imitatie gouddruk - zie foto(meegeleverd door Atelier de Ganzenweide), kapitaal: leder opgeplakt kapitaal, kopsnede handgeschilderd in crimson waterverf en met was bewerkt. Boekafmetingen 24 x 15 cm. (Kort onderweijs van het boeckenbinden door Dirck de Bray - verzorgd door Koert van der Horst en Clemens de Wolf - Uitgeverij Ateleir de Ganzenweide heruitgave 2012 Nederland)

    Oplage 1

     

    http://www.philobiblon.com/MillimeterBinding.pdf

    http://www.guildofbookworkers.org/events/documents/2005-Messmer_Renate.pdf

    http://www.anitalophile.com/il-papiro

     

     

     

     

     

     

     

     

    Lees meer...

  • Nieuws

    Nieuws 

    et Guldenboek van de Sint Joris Gilde Gent anno 2012. Er zijn nieuwe detailfotos toegevoegd over klampsluitingen en beslag. (zie recente tags)

    http://illigatorlibrorum.skynetblogs.be/archive/2012/05/05/het-guldenboek-van-de-sint-joris-gilde-gent.html